Wyszukiwarka:
D E C Y Z J A

SGG.6846.2.5.2014 Oświęcim, dnia 3 września 2020 r.

D E C Y Z J A

Działając na podstawie art. 1 ust. 2, art. 3 pkt 2 oraz art. 8 ust. 1 i ust. 6 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 703 z późn. zm.) oraz art. 104, art. 107 § 1 i art. 109 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.)
z urzędu

Starosta Oświęcimski

  1. orzeka o uznaniu za mienie gromadzkie nieruchomości położonej w obrębie Brzeszcze, jednostka ewidencyjna Brzeszcze – miasto, oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr: 533/2 o powierzchni 0,0079 ha i 1572/2 o powierzchni 0,0182 ha.

  2. ostateczna decyzja o uznaniu za mienie gromadzkie stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej oraz katastrze nieruchomości.

Uzasadnienie

Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 28.03.2019 r. znak: WS-VI.7511.16.2018.PC – po rozpatrzeniu odwołania Spółki Pastwiskowej w Brzeszczach od decyzji Starosty Oświęcimskiego z dnia 12 września 2018 r. znak: SGG.6846.2.5.2014 o odmowie uznania nieruchomości położonej w obrębie Brzeszcze jednostka ewidencyjna Brzeszcze – miasto, oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr: 533 o pow. 0,0670 ha, 572 o pow. 0,0823 ha, 655 o pow. 0,0899 ha, 690 o pow. 0,2127 ha, 814/1 o pow. 0,0413 ha, 814/2 o pow. 0,0328 ha, 815/1 o pow. 0,0297 ha, 815/2 o pow. 0,0221 ha, 1572 o pow. 0,0594 ha, 2389/2 o pow. 0,0651 ha za Wspólnotę Gruntową wsi Brzeszcze – w części dotyczącej działek nr: 533, 572, 690, 1572 i 2389/2 – uchylił decyzję w zaskarżonej części dotyczącej działek nr: 533, 572, 690, 1572 i 2389/2.
Organ II stopnia uchylając we wskazanym powyżej zakresie decyzję Starosty Oświęcimskiego z dnia 12 września 2018 r., orzekł przy tym o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W toku postępowania administracyjnego prowadzonego przed wydaniem decyzji Starosty Oświęcimskiego z dnia 12 września 2018 r. znak: SGG.6846.2.5.2014, organ I instancji zebrał m. in. wskazaną poniżej dokumentację oraz dokonał następujących ustaleń.

Spółka Pastwiskowa Brzeszcze do wniosku z dnia 14 lipca 2014 r. o uznanie w/w działek za Wspólnotę Gruntową wsi Brzeszcze dołączyła zaświadczenie Sądu Powiatowego w Oświęcimiu z dnia 21 maja 1962 r., syg. akt Dko.502/62, z którego wynika, iż prawo własności nieruchomości objętej lwh 261 gminy kat. Brzeszcze c.d. KW nr 2739 składającej się z działek gruntowych lkat. 514, 515, 533, 651, 655, 656/3, 710, 814, 815, 823, 824/1, 852, 882, 1162/1, 1572, 2389/2, 2390, 2475, 690, 572 i 1162/3 – wpisanym jest na rzecz: Włościan samej gminy Brzeszcze – z wyłączeniem przysiółków Bór, Budy, Nazieleńce, Szczotki i Zielona.

Ponadto w trakcie postępowania wyjaśniającego uzyskano informację na podstawie wydruku treści elektronicznych ksiąg wieczystych, że zgodnie z zapisami w KR1E/00002739/7 prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Oświęcimiu, Wydział V Ksiąg Wieczystych właścicielem działek: 533, 572, 690, 1572, 2389/2 obręb Brzeszcze jest Skarb Państwa.

Z pozyskanych do akt sprawy kopii dokumentów i zaświadczeń z Sądu Rejonowego w Oświęcimiu wynika, że wszystkie działki objęte przedmiotowym postępowaniem objęte były „zamkniętym wykazem hipotecznym Lwh 261 gm. kat. Brzeszcze, gdzie prawo własności wpisane było na podstawie dochodzeń w myśl ustawy z dnia 20 marca 1874 r. L 29 na rzecz: Włościan samej gminy Brzeszcze z wyłączeniem przysiółków Bór, Budy, Nazieleńce, Szczotki i Zielona”.

W/w wykaz hipoteczny na wniosek z dnia 4 sierpnia 1993r. Dz. Kw. 1385-1389/93 przepisano do księgi wieczystej KW nr 2739, a podstawą zmian dokonanych w dziale II księgi wieczystej było pismo Kierownika Urzędu Rejonowego w Pszczynie z dnia 3 sierpnia 1993 r., znak OG-7410/43/93. Pismem tym Kierownik Urzędu Rejonowego wniósł do Sądu Rejonowego w Pszczynie o uwidocznienie Skarbu Państwa na podstawie art. 32 § 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej między innymi w księdze wieczystej KW 2739, obejmującej takie działki jak: 533, 572, 655, 690, 814, 815, 1572, 2389/2 w miejsce dotychczasowego właściciela Włościan samej gminy Brzeszcze z wyłączeniem przysiółków Bór, Budy, Nazieleńce, Szczotki i Zielona.

Do akt postępowania dołączony został wypis z księgi wieczystej lwh 261, gdzie na karcie B figuruje wpis: „Na podstawie dochodzeń w myśl ustawy z dnia 20 marca 1874 r. L 29 przeprowadzonych intabuluje się prawo własności ciała hipotecznego niniejszym wykazem hipotecznym objętej na rzecz: Włościan samej gminy Brzeszcze
z wyłączeniem przysiółków Bór, Budy, Nazieleńce, Szczotki i Zielona”.

W trakcie postępowania wyjaśniającego do akt sprawy dołączona została następująca dokumentacja: wypisy z rejestru gruntów dla nieruchomości położonych w obrębie Brzeszcze oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr: 533/2 i 1572/2 – z których wynika, iż prawo własności przedmiotowych działek ujawnione jest w ewidencji gruntów na rzecz Skarbu Państwa. Ponadto załączono wyrysy z mapy ewidencyjnej dla przedmiotowych działek na podkładzie ortofotomapy.

W aktach sprawy znajduje się pismo Burmistrza Brzeszcz z dnia 15 października 2014 r. znak: MK.6825.29.2014, w którym organ wskazał, że: „działka oznaczona numerem 533 o powierzchni 0,0670 ha – na części wymienionej nieruchomości urządzona jest droga wewnętrzna bez nazwy, stanowiąca dojazd do użytków rolnych w tym rejonie. Pozostała część zabudowana jest magazynem stanowiącym własność Spółki Pastwiskowej w Brzeszczach. Działki oznaczone numerami: 572 o powierzchni 0,0823 ha, 690 o powierzchni 0,2127 ha, 2389/2 o powierzchni 0,0651 ha nie stanowią części dróg publicznych i wewnętrznych”.

Burmistrz Brzeszcz poinformował ponownie tut. organ pismem z dnia 5 lutego 2015 r. znak: MK.6825.29.2014, że „działka oznaczona numerem 533 o powierzchni 0,0670 ha, w części stanowiła drogę wewnętrzną bez nazwy, dojazdową do użytków rolnych w tym rejonie – tym samym stanowiła teren użyteczności publicznej na dzień 5 lipca 1963 r. Natomiast pozostała część zabudowana była magazynem stanowiącym własność Spółki Pastwiskowej w Brzeszczach. Działki oznaczone numerami: 572 o powierzchni 0,0823 ha, 690 o powierzchni 0,2127 ha, 2389/2 o powierzchni 0,0651 ha, na dzień 5 lipca 1963 r. nie stanowiły terenów użyteczności publicznej. Były to nieruchomości użytkowane rolniczo”.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy do akt dołączone zostało pismo Burmistrza Brzeszcz z dnia 23 września 2019 r. znak: WPG.6873.1.2016, w którym organ informuje, że w dacie wejścia w życie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, tj. w dniu 5 lipca 1963 r. oraz przed dniem 1 stycznia 2011 r. działka oznaczona nr 533 w części stanowiła drogę wewnętrzną bez nazwy, dojazdową do użytków rolnych w tym rejonie. Pozostała część działki zabudowana była magazynem stanowiącym własność Spółki Pastwiskowej w Brzeszczach. Burmistrz Brzeszcz wskazał również, że na części działki nr 1572 we wskazanym okresie urządzona była droga wewnętrzna ul. Zaborze, natomiast działki oznaczone numerami 572, 690 i 2389/2 nie stanowiły terenów użyteczności publicznej. Jednocześnie poinformowano, że Gmina Brzeszcze nie posiada dokumentów, z których treści wynikałoby, że w/w działki zostały przekazane prawnie na cele publiczne lub społeczne.

Po uchyleniu przez Wojewodę Małopolskiego decyzji Starosty Oświęcimskiego z dnia 12 września 2018 r., w ponownym rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy, na zlecenie Starostwa Powiatowego w Oświęcimiu wykonane zostało opracowanie geodezyjne – mapy z projektami podziału nieruchomości, polegające na wydzieleniu z działek nr: 533o powierzchni 0,0796 ha (droga wewnętrzna bez nazwy) i 1572 o powierzchni 0,0578 ha (droga wewnętrzna ul. Zaborze) pasów dróg wewnętrznych.

Projekt podziału działki nr 533 o powierzchni 0,0796 ha położonej w Brzeszczach, w wyniku którego powstają działki nr: 533/1 o powierzchni 0,0700 ha, 533/2 o powierzchni 0,0079 ha, 533/3 o powierzchni 0,0017 ha – został zatwierdzony decyzją Burmistrza Gminy Brzeszcze z dnia 30 stycznia 2020 r. znak: WPG.6831.3.2020.

Projekt podziału działki nr 1572 o powierzchni 0,0578 ha położonej w Brzeszczach, w wyniku którego powstają działki nr: 1572/1 o powierzchni 0,0045 ha, 1572/2 o powierzchni 0,0182 ha, 1572/3 o powierzchni 0,0351 ha – został zatwierdzony decyzją Burmistrza Gminy Brzeszcze z dnia 30 stycznia 2020 r. znak: WPG.6831.2.2020.

Dla podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie uznania za mienie gromadzkie działek nr: 533/2 i 1572/2, konieczne jest ustalenie charakteru nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr: 533 i 1572 oraz stanu faktycznego przed dniem 1 stycznia 2011 r., a także wyjaśnienie zaistniałych wątpliwości w przedmiotowej kwestii. Stosownie bowiem do art. 3 pkt 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych – nie zalicza się do wspólnot gruntowych nieruchomości lub ich części określonych w art. 1 ust. 1, jeżeli przed dniem 1 stycznia 2011 r. zostały prawnie lub faktycznie przekazane na cele publiczne lub społeczne.

Mając powyższe na uwadze, konieczne było przesłuchanie świadków w siedzibie Starostwa Powiatowego w Oświęcimiu w przedmiotowej sprawie, celem potwierdzenia faktycznego zajęcia gruntu pod drogę wewnętrzną na terenie działek nr: 533 i 1572 według stanu na dzień 31 grudnia 2010 r. – przebiegu pasów dróg wewnętrznych wydzielonych
z działek nr: 533 i 1572, ustalonego w opracowaniach geodezyjnych i zatwierdzonego wskazanymi powyżej decyzjami Burmistrza Gminy Brzeszcze.

W dniu 4 marca 2020 r. w siedzibie Starostwa Powiatowego w Oświęcimiu zgłosili się: Pan Władysław Kopijasz, Pan Władysław Senkowski i Pan Jan Bielenin w celu złożenia zeznań w charakterze świadka w prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym. Każdy ze świadków przesłuchany został oddzielnie.

Na wstępie, zgodnie z art. 83 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, uprzedzono stronę o prawie odmowy zeznań (art. 83 § 1 Kpa), odpowiedzi na pytania (art. 83 § 2 Kpa) oraz o odpowiedzialności za fałszywe zeznania (art. 233 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny). Świadkom przedstawione zostały do wglądu wykonane na zlecenie Starostwa Powiatowego w Oświęcimiu opracowania geodezyjne – mapy z projektami podziału nieruchomości, polegające na wydzieleniu z działek nr: 533 o powierzchni 0,0796 ha (droga wewnętrzna bez nazwy – na działce nr 533 położonej przy ul. Kościuszki usytuowany jest budynek magazynu należącego do Spółki Pastwiskowej w Brzeszczach) i 1572 o powierzchni 0,0578 ha (droga wewnętrzna
ul. Zaborze) pasów dróg wewnętrznych tj. działki nr: 533/2 i 1572/2: 1) projekt podziału działki nr 533 o powierzchni 0,0796 ha położonej w Brzeszczach, w wyniku którego powstają działki nr: 533/1 o powierzchni 0,0700 ha, 533/2 o powierzchni 0,0079 ha, 533/3
o powierzchni 0,0017 ha – zatwierdzony decyzją Burmistrza Gminy Brzeszcze z dnia 30 stycznia 2020 r. znak: WPG.6831.3.2020; 2) projekt podziału działki nr 1572 o powierzchni 0,0578 ha położonej w Brzeszczach, w wyniku którego powstają działki nr: 1572/1 o powierzchni 0,0045 ha, 1572/2 o powierzchni 0,0182 ha, 1572/3 o powierzchni 0,0351 ha – zatwierdzony decyzją Burmistrza Gminy Brzeszcze z dnia 30 stycznia 2020 r. znak: WPG.6831.2.2020. Świadkom okazane zostały również do wglądu w/w decyzje Burmistrza Brzeszcz z dnia 30 stycznia 2020 r. znak: WPG.6831.2.2020
oraz WPG.6831.3.2020.

Pan Władysław Kopijasz zeznał, że działki nr: 533/2 i 1572/2 stanowiły drogi dojazdowe do działek sąsiednich. Świadek oświadczył, że bezpośrednio przed datą 1 stycznia 2011 r. przedmiotowy grunt tj. działki nr: 533/2 i 1572/2 stanowiły drogi polne.
Pan Władysław Kopijasz wskazał, że przedmiotowy grunt przed dniem 1 stycznia 2011 r.
– bezpośrednio przed tą datą był faktycznie użytkowany wspólnie przez właścicieli sąsiednich gruntów i służył jako droga dojazdowa do sąsiednich nieruchomości.

Pan Władysław Senkowski zeznał, że działki nr: 533/2 i 1572/2 stanowiły drogi dojazdowe do nieruchomości sąsiednich. Świadek oświadczył również, że bezpośrednio przed datą 1 stycznia 2011 r. przedmiotowy grunt stanowił pasy drogowe. Pan Władysław Senkowski wskazał, że przedmiotowy grunt przed dniem 1 stycznia 2011 r. – bezpośrednio przed tą datą był faktycznie użytkowany przez właścicieli sąsiednich gruntów i służył jako droga dojazdowa do sąsiednich nieruchomości.

Pan Jan Bielenin zeznał, że działki nr: 533/2 i 1572/2 – były użytkowane jako droga dojazdowa do działek sąsiednich. Świadek oświadczył, że bezpośrednio przed datą 1 stycznia 2011 r. przedmiotowy grunt działki nr: 533/2 i 1572/2 stanowiły pasy drogowe – drogi polne. Pan Jan Bielenin wskazał, że przedmiotowy grunt przed dniem
1 stycznia 2011 r. – bezpośrednio przed tą datą był faktycznie użytkowany wspólnie przez właścicieli sąsiednich gruntów i służył jako droga dojazdowa do sąsiednich nieruchomości.

Zawiadomieniem z dnia 9 czerwca 2020 r. Starosta Oświęcimski poinformował strony o zebraniu całości materiału dowodowego oraz możliwości zapoznania się z nim przed wydaniem rozstrzygnięcia. Zawiadomienie wywieszono na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy w Brzeszczach od dnia 22 czerwca 2020 r. do dnia 7 lipca 2020 r. i umieszczono w Biuletynie Informacji Publicznej tamtejszego urzędu oraz wywieszono na tablicy ogłoszeń w Starostwie Powiatowym w Oświęcimiu od dnia 12 czerwca 2020 r. do dnia 29 czerwca 2020 r. i w Biuletynie Informacji Publicznej Starostwa Powiatowego w Oświęcimiu. Nikt nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia.

W trakcie prowadzonego postępowania organ dokonał następujących ustaleń.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz.U. z 2016 r. poz. 703). Zgodnie z art. 1 ust. 1 tej ustawy „wspólnotami gruntowymi podlegającymi zagospodarowaniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie są nieruchomości
rolne, leśne oraz obszary wodne:

1) nadane w wyniku uwłaszczenia włościan i mieszczan-rolników na wspólną własność, we wspólne posiadanie lub do wspólnego użytkowania ogółowi, pewnej grupie lub niektórym mieszkańcom jednej albo kilku wsi,

2) wydzielone tytułem wynagrodzenia za zniesione służebności, wynikające z urządzenia ziemskiego włościan i mieszczan-rolników, na wspólną własność, we wspólne posiadanie lub do wspólnego użytkowania gminie, miejscowości albo ogółowi uprawnionych do wykonywania służebności,

3) powstałe w wyniku podziału pomiędzy zespoły mieszkańców poszczególnych wsi gruntów, które nadane zostały przy uwłaszczeniu włościan i mieszczan-rolników mieszkańcom kilku wsi na wspólną własność, we wspólne posiadanie lub do wspólnego użytkowania,

4) użytkowane wspólnie przez mieszkańców dawnych okolic i zaścianków oraz należące do wspólnot urbarialnych i spółek szałaśniczych,

5) otrzymane przez grupę mieszkańców jednej lub kilku wsi na wspólną własność i do wspólnego użytkowania w drodze przywilejów i darowizn bądź nabyte w takim celu,

6) zapisane w księgach wieczystych (gruntowych) jako własność gminy (gromady), jeżeli w księgach tych istnieje wpis o uprawnieniu określonych grup mieszkańców gminy (gromady) do wieczystego użytkowania i pobierania pożytków z tych nieruchomości,

7) stanowiące dobro gromadzkie (gminne) będące we wspólnym użytkowaniu na terenach województw rzeszowskiego, krakowskiego oraz powiatu cieszyńskiego województwa katowickiego”.

Ponadto art. 1 ust. 2 ustawy określa, że oprócz wyżej wymienionych wspólnot gruntowych „podlegają zagospodarowaniu w trybie i na zasadach określonych w niniejszej ustawie także nieruchomości rolne, leśne i obszary wodne, stanowiące mienie gromadzkie w rozumieniu przepisów o zarządzie takim mieniem, jeżeli przed dniem wejścia w życie tej ustawy były faktycznie użytkowane wspólnie przez mieszkańców wsi”.

Według aktualnego stanu w ewidencji gruntów i budynków jako właściciel działek nr: 533/2 i 1572/2 figuruje Skarb Państwa.

W trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że działki macierzyste, z których powstały ww. grunty – objęte są dawną księgą wieczystą lwh 261 gminy kat. Brzeszcze
c.d. KW nr 2739, w której prawo własności wpisane jest na rzecz Włościan samej gminy Brzeszcze – z wyłączeniem przysiółków Bór, Budy, Nazieleńce, Szczotki i Zielona.

Tut. organ ustalił następujący stan faktyczny w kwestii przedmiotowego gruntu:

  • 533/2 – działka stanowiąca drogę wewnętrzną bez nazwy, dojazdowąo użytków rolnych w tym rejonie;

  • 1572/2 – działka, na której urządzona była droga wewnętrzna ul. Zaborze.

Przy rozpatrywaniu sprawy istotny był stan faktyczny na gruncie nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr: 533/2 o powierzchni 0,0079 ha i 1572/2 o powierzchni 0,0182 ha położonych w Brzeszczach w dacie wejścia w życie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, tj. w dniu 5 lipca 1963 r. jak i przed dniem 1 stycznia 2011 r. Jednocześnie należało pozyskać informację, kto użytkował i utrzymywał wskazane grunty i jaki był sposób ich zagospodarowania.

Przy ustalaniu, czy przedmiotowe grunty stanowiły mienie gromadzkie, znaczący jest bowiem fakt, czy nieruchomości te służyły określonej grupie osób lub były ogólnodostępne dla wszystkich mieszkańców danej miejscowości.

W rozpoznawanej sprawie zakres niezbędnych ustaleń koniecznych do wydania rozstrzygnięcia – determinuje treść przepisów art. 1 ust. 1 i 2 art. 3 pkt 2 oraz art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych i pojęć
w nich zawartych.

Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych – oprócz wspólnot gruntowych (ust. 1) podlegają zagospodarowaniu w trybie i na zasadach określonych w niniejszej ustawie także nieruchomości rolne, leśne i obszary wodne, stanowiące mienie gromadzkie w rozumieniu przepisów o zarządzie takim mieniem, jeżeli przed dniem wejścia w życie tej ustawy były faktycznie użytkowane wspólnie przez mieszkańców wsi.

Istotny w rozpatrywanej sprawie jest fakt, że z dniem 1 stycznia 2016 r. ustawą z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz.U. z 2015 r.poz. 1276) weszło w życie nowe brzmienie art. 3 ustawy z dnia 29 czerwca 1963r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 703), i tak w myśl art. 3 pkt 2 ustawy – nie zalicza się do wspólnot gruntowych nieruchomości lub ich części określonych w art. 1 ust. 1, jeżeli przed dniem 1 stycznia 2011 r. zostały prawnie lub faktycznie przekazane na cele publiczne lub społeczne.

Stosownie do przepisu prawnego art. 8. ust. 1 Starosta wydaje decyzję o ustaleniu, które spośród nieruchomości, o których mowa w art. 1 ust. 2 i 3, stanowią mienie gromadzkie.

Norma prawna art. 8. ust. 6 wskazuje natomiast, że decyzję o ustaleniu, które nieruchomości stanowią mienie gromadzkie, podaje się do wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości oraz ogłasza wywieszając w urzędzie gminy oraz w starostwie powiatowym na okres 14 dni, a także zamieszcza się w Biuletynie Informacji Publicznej gminy i powiatu oraz w prasie lokalnej.

Z uwagi na wydanie decyzji na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy kluczowym dla podjęcia rozstrzygnięcia jest z jednej strony wyjaśnienie, czy przedmiotowe nieruchomości oznaczone w ewidencji gruntów jako działki nr: 533/2 o powierzchni 0,0079 ha i 1572/2 o powierzchni 0,0182 ha były w dacie wejścia w życie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, tj. w dniu 5 lipca 1963 r. mieniem gromadzkim w rozumieniu przepisów tej ustawy. Z drugiej strony norma prawna art. 3 pkt 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych dodatkowo umożliwiła uznanie nieruchomości lub ich części za mienie gromadzkie, jeżeli przed dniem 1 stycznia 2011 r. zostały one prawnie lub faktycznie przekazane na cele publiczne lub społeczne.

Wskazany powyżej przepis prawny art. 3 pkt 2 przedmiotowej ustawy jest kluczowy przy podjęciu niniejszego rozstrzygnięcia. Jak wynika bowiem z zebranego materiału dowodowego – z informacji pozyskanych przez tut. organ wprost od Burmistrza Gminy Brzeszcze – przedmiotowe nieruchomości położone w obrębie Brzeszcze,
jednostka ewidencyjna Brzeszcze – miasto, oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr: 533/2 o powierzchni 0,0079 ha i 1572/2 o powierzchni 0,0182 ha stanowiły drogi ogólnodostępne dojazdowe do nieruchomości.

Nieruchomości położone w obrębie Brzeszcze, jednostka ewidencyjna Brzeszcze – miasto, oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr: 533/2 o powierzchni 0,0079 ha i 1572/2 o powierzchni 0,0182 ha – zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych – należy uznać za mienie gromadzkie w związku z tym, że działki te zostały wydzielone jako pasy dróg wewnętrznych, które przed dniem 1 stycznia 2011 r. zostały faktycznie przekazane na cele społeczne – stanowiąc drogi dojazdowe do sąsiednich gruntów.

Stosownie bowiem do normy prawnej art. 3 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych „nie zalicza się do wspólnot gruntowych nieruchomości lub ich części określonych w art. 1 ust. 1, jeżeli przed dniem 1 stycznia 2011 r. zostały prawnie lub faktycznie przekazane na cele publiczne lub społeczne”.
Niniejszy przepis stanowi zatem negatywną przesłankę do orzekania o uznaniu nieruchomości za wspólnotę gruntową, w sytuacji gdy nastąpiło prawne lub faktyczne przekazanie nieruchomości na cele publiczne lub społeczne.

Przewidziana w art. 8 ust. 1 powołanej ustawy decyzja ma charakter deklaratoryjny i poświadcza stan prawny ustalony w dniu wejścia w życie tej ustawy tj. 5 lipca 1963 r.(wyroki NSA z dnia 22 września 1995 r. SA/Kr 2717/94, ONSA 4/96 poz. 157 i z dnia 20 września 1995 r. II SA/Łd 1281/95). Istotny natomiast dla ustalenia, czy dana nieruchomość była w dniu 5 lipca 1963 r. mieniem gromadzkim, był jej stan prawny w okresie poprzedzającym tę datę (a w szczególności to, czy nieruchomość taka należała do dawnych, czyli istniejących w okresie od 1933 do 1954 r. gromad jako jednostek samorządu terytorialnego, mających osobowość prawną i będących podmiotami praw
i obowiązków) oraz to, czy przed dniem wejścia w życie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot była faktycznie użytkowana wspólnie przez mieszkańców wsi. Zgodnie bowiem z treścią art. 1 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, zagospodarowaniu w trybie i na zasadach określonych w tej ustawie podlegają nieruchomości rolne stanowiące mienie gromadzkie w rozumieniu przepisów o zarządzie takim mieniem, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych były faktycznie użytkowane wspólnie przez mieszkańców wsi. Z przepisu tego wynika, że definicji mienia gromadzkiego, którego dotyczy ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, należy poszukiwać w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 listopada 1962 r. w sprawie zarządu mieniem gromadzkim oraz trybu jego zbywania (Dz. U. Nr 64/62 poz. 303 ze zm.). Według definicji zawartej w § 1 tego rozporządzenia przez użyte określenie mienie gromadzkie – rozumieć należy mienie, które do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 25 września 1954 r.o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych (Dz. U. Nr 43, poz. 191) stanowiło majątek dawnych gromad jako majątek gromadzki, dobro gromady oraz inne prawa majątkowe, a przez dawne gromady– rozumieć należy gromady istniejące do dnia wejścia w życie wskazanej ustawy z 25 września 1954 r.

W okresie obowiązywania ustawy z dnia 23 marca 1933 r. o częściowej zmianie samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 35/33 poz. 294 ze zm.) gromady, nie będąc jednostkami samorządu terytorialnego, miały osobowość prawną oraz były podmiotami majątku i dobra gromadzkiego (art. 15 tej ustawy). Ustawa z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej wprowadziła system jednolitej władzy państwowej,
powołała rady narodowe jako terenowe organy jednolitej władzy państwowej (art. 1) i zniosła związki samorządu terytorialnego (art. 32 ust. 1). Majątek dotychczasowych związków samorządu terytorialnego z mocy prawa stał się majątkiem państwa (art. 32 ust. 2). Skutki te dotyczyły jednak majątku gmin, a nie gromad. Dotychczasowe przepisy
o gromadach i organach gromadzkich zachowały bowiem moc do czasu odrębnego uregulowania ustawowego (art. 44 ust. 1).

Na mocy ustawy z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych w miejsce dotychczasowych gmin i gromad utworzono nowe gromady jako jednostki podziału administracyjnego wsi (art. 1), a gromadzkie rady narodowe stały się organami władzy państwowej w gromadach (art. 4). Mieszkańcom dotychczasowych gromad zagwarantowano nienaruszalność indywidualnie
im przysługujących praw (art. 38), a ponadto udzielono delegacji do wydania przepisów wykonawczych regulujących m.in. tryb przekazania majątku gminnych rad narodowych i sprawy zarządu mieniem gromadzkim (art. 41). W wydanym na podstawie tej delegacji rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 czerwca 1957 r. w sprawie zbywania
nieruchomości wchodzących w skład majątku i dobra dawnych gromad (Dz. U. Nr 49, poz. 237) majątek i dobro gromadzkie traktowano jak własność państwa. Dyspozycje o charakterze właścicielskim następowały co prawda na wniosek zebrania wiejskiego, ale w formie i na podstawie uchwał gromadzkich rad narodowych, będących organami władzy państwowej. Konsekwentnie, w późniejszych aktach wykonawczych, utrzymywano tak określone zasady dysponowania mieniem.

Na tle ustawy z 1954 r. podkreślano w doktrynie, że utworzenie gromad jako jednostek podziału administracyjnego wsi spowodowało, iż przestał w sensie prawnym istnieć dotychczasowy podmiot własności mienia gromadzkiego. Odpowiednikiem dawnej gromady stała się wieś, która nie miała osobowości prawnej ani zakresu zadań publicznych, a zatem nie mogła stać się następczynią gromady w zakresie praw majątkowych.
Właścicielami mienia nie stali się również mieszkańcy wsi, którzy nigdy przedtem nimi nie byli. Przy odrzuceniu koncepcji, że mienie gromadzkie stało się własnością niczyją, w zasadzie jednolicie przyjmowano, że po reformie z 1954 r., pomimo braku wyraźnej deklaracji ustawowej, mienie gromadzkie stało się własnością państwa. Deklaracja analogicznej treści i o analogicznym znaczeniu została powtórzona w ustawie z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych (art. 98 ust. 1). Dotychczasowe przepisy szczególne dotyczące gromad i gromadzkich rad narodowych miały znaleźć zastosowanie do gmin i gminnych rad narodowych (art. 95). W art. 98 ust. 2 ustalono, że „dotychczasowe mienie gromadzkie staje się mieniem gminnym”. Pomimo, że ustawa nie zawierała wyraźnego postanowienia, że mienie gromadzkie stało się mieniem państwowym, to mienie to traktowała jako własność państwa, pozostającą w dyspozycji organów władzy państwowej – gromadzkich rad narodowych. Podobnie ujmowało to wydane na podstawie ustawy rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 listopada 1962 r.

W doktrynie prawniczej dominował pogląd, że mienie gromadzkie zarządzane przez gromadzkie (później gminne) rady narodowe, stanowiło własność ogólnonarodową.

W orzeczeniu z dnia 26 marca 1960r., I CR 535/59 (OSNC 1961, nr 3, poz. 73) Sąd Najwyższy stwierdzając, że majątek byłych gromad stał się majątkiem państwa wskazał między innymi na to, że całkowita zmiana poprzedniego charakteru gromad pociągnęła za sobą przejście majątku (mienia) gromadzkiego na własność państwa, które reguluje sprawę zarządu tego mienia tak, jak zarządu innego mienia ogólnonarodowego. Nienaruszone pozostały tylko prawa przysługujące mieszkańcom gromad.

Stanowisko dotyczące charakteru byłego mienia gromadzkiego, które stało się przedmiotem własności państwowej było konsekwentnie podtrzymywane w późniejszych orzeczeniach i Sąd Najwyższy nigdy od niego nie odstąpił (postanowienie z dnia 18.11.1966 r., I CR 629/66, PUG 1967, nr 11, s. 371-372, wyrok z dnia 30.06.1983 r., IV CR 202/83, OSNCP 1984, nr 1, poz. 15, uchwała z dnia 30.10.1986 r., III CZP 67/86, OSNC 1987, nr 11, poz. 171). Taki sam pogląd wyrażał Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 09.09.1987 r., II SA 113/87, ONSA 1987, nr 2, poz. 63).

W konsekwencji na podstawie analizy przepisów wymienionych ustaw z 1954 r. i 1958r. oraz wydanych na ich podstawie aktów wykonawczych, w doktrynie i orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że mienie dawnych gromad stało się własnością państwową (ogólnonarodową) – postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 października 2001 r.
III CKN 430/00, OSNC 9/2002 poz. 111.

Dla ustalenia czy przedmiotowe nieruchomości stanowiły mienie gromadzkie na dzień 5 lipca 1963r., niezbędne jest wykazanie, że do 1954 r. były one mieniem gromad mających osobowość prawną i będących podmiotami praw i obowiązków, a nie będących jednostkami samorządu terytorialnego oraz, że przed 5 lipca 1963 r. były faktycznie użytkowane wspólnie przez mieszkańców wsi.

W toku prowadzonego postępowania Starosta Oświęcimski pozyskał od Burmistrza Brzeszcz informacje, że działki nr 533 i 1572 w części stanowiły przed dniem 5 lipca 1963 r. tereny użyteczności publicznej.

Lektura materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy daje zatem tut. organowi podstawę do stwierdzenia, że przed dniem wejścia w życie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot przedmiotowe grunty były faktycznie użytkowane wspólnie przez mieszkańców wsi.

Po zapoznaniu z zebraną dokumentacją, mając na względzie przytoczone normy prawne oraz powołane orzecznictwo – w ocenie tut. organu nieruchomości położone w obrębie Brzeszcze, jednostka ewidencyjna Brzeszcze – miasto, oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr: 533/2 o powierzchni 0,0079 ha i 1572/2 o powierzchni 0,0182 ha – należy uznać za mienie gromadzkie – jako grunt mający charakter użyteczności publicznej zarówno przed dniem 5 lipca 1963 r. jak i przed dniem 1 stycznia 2011 r.
– użytkowany wspólnie przez mieszkańców.

Wyjaśnić należy, że jeżeli będąca przedmiotem postępowania nieruchomość byłaby nieruchomością, o której mowa w art. 1 ust. 1 ustawy, to stanowiłaby wspólnotę gruntową, czyli współwłasność wszystkich osób uprawnionych do udziału we wspólnocie.
Jeżeli zaś zachodziłyby w sprawie przesłanki, pozwalające na stwierdzenie, że nieruchomość stanowi mienie gromadzkie (gminne), o którym mowa w art. 1 ust. 2 cyt. ustawy, to nieruchomość taka jako mienie gromadzkie winna podlegać komunalizacji (stać się własnością gminy) w trybie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.
Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.), z zachowaniem jednakże praw mieszkańców wsi do użytkowania takiego mienia.

Na mocy art. 98 ust. 2 z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych (t.j. Dz. U. z 1975 r., Nr 26, poz. 139 z późn. zm.) dotychczasowe mienie gromadzkie staje się mieniem gminnym.

Mienie gromadzkie stanowi część obecnego mienia komunalnego będącego własnością gmin.

Stosownie do art. 8 ust. 6 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych decyzja niniejsza zostanie podana do publicznej wiadomości przez ogłoszenie na tablicach informacyjnych oraz stronach internetowych Urzędu Miejskiego w Zatorze i Starostwa Powiatowego w Oświęcimiu a także zamieszczona w Biuletynie Informacji Publicznej gminy i powiatu oraz w prasie lokalnej na okres 14 dni.

Niniejsza decyzja stanowi podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej oraz katastrze nieruchomości.

W świetle przedstawionych okoliczności faktycznych oraz obowiązujących unormowań prawnych orzeczono jak w sentencji.

Pouczenie:

Od niniejszej decyzji przysługuje prawo wniesienia odwołania do Wojewody Małopolskiego w Krakowie z siedzibą ul. Basztowa 22, 31-156 Kraków – za pośrednictwem Starosty Oświęcimskiego, w terminie 14 dni po upływie okresu wskazanego w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, który stanowi,
iż: Decyzję o ustaleniu, które nieruchomości stanowią mienie gromadzkie, podaje się do wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości oraz ogłasza wywieszając w urzędzie gminy oraz w starostwie powiatowym na okres 14 dni, a także zamieszcza się w Biuletynie Informacji Publicznej gminy i powiatu oraz w prasie lokalnej”.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt. 1 lit. H ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 1000 z późn. zm.) niniejsza czynność urzędowa nie podlega opłacie skarbowej.

Otrzymują strony według rozdzielnika

Rozdzielnik do decyzji z dnia 3 września 2020 r. znak: SGG.6846.2.5.2014

Otrzymują:

  1. Urząd Gminy Brzeszcze – ul. Kościelna 4, 32-620 Brzeszcze
    – tablica informacyjna,

– strona internetowa Urzędu Gminy Brzeszcze;

  1. Starostwo Powiatowe w Oświęcimiu – ul. Wyspiańskiego 10, 32-600 Oświęcim
    – tablica informacyjna,
    – strona internetowa Starostwa Powiatowego w Oświęcimiu;
  2. Prasa internetowa (adres strony: www.nieruchomościprzetargi.pl);

Do wiadomości:

  1. Sąd Rejonowy w Oświęcimiu Wydział V Ksiąg Wieczystych

– Rynek Główny 14, 32-600 Oświęcim (decyzja ostateczna);

  1. Ewidencja gruntów w/m (decyzja ostateczna);

  2. A/a.

Dane kontaktowe

Lokalizacja:

Oświęcim

Informacje o ogłoszeniu

Data dodania:

07 Wrzesień, 2020

Typ:

Inne

Instytucja:         

Starostwo Powiatowe w Oświęcimi

ID Ogłoszenia:

16863